Trẻ sơ sinh không tăng cân: Khi nào bình thường, khi nào cần đi khám?
Tác giả: Trần Nguyễn Thục Uyên
Trẻ sơ sinh không tăng cân trong vài tuần có thể là chững cân sinh lý bình thường, nhưng nếu kéo dài lâu hơn thì lại là “tín hiệu đỏ” rất đáng lo ngại. Vậy trẻ sơ sinh không tăng cân có những trường hợp nào? Khi nào mẹ nên lo lắng? Mời mẹ cùng tham khảo trong bài viết dưới đây nhé!
1. Trẻ sơ sinh đủ tháng không tăng cân nên làm sao?
Đối với các bé sinh đủ tháng, thông thường con sẽ có tốc độ phát triển cân nặng như sau:
|
Độ tuổi |
Cân nặng cần tăng |
|
1 - 2 tuần đầu sau sinh |
Sụt khoảng 5 - 10% trọng lượng cơ thể vì thiếu nước, sau đó sẽ tăng trở lại trong vòng 2 tuần. |
|
0 đến 3 tháng tuổi |
150 - 280gram/tuần. |
|
4 - 6 tháng tuổi |
140 - 150 gram/tuần. |
|
6 - 12 tháng |
80 - 120 gram/tuần. |
Dựa trên đặc điểm phát triển này, việc trẻ sơ sinh đủ tháng không tăng cân có thể chia thành 3 trường hợp chính: bình thường, cần theo dõi kỹ và cần phải đi khám ngay. Tùy theo từng mức độ mà mẹ có thể đưa ra cách chăm sóc bé phù hợp nhất.
.webp)
Tình trạng trẻ sơ sinh không tăng cân có thể chia làm 3 trường hợp chính.
1.1. Mức 1: Mức độ bình thường, mẹ không cần can thiệp quá mức
Dấu hiệu nhận biết
- Cân nặng chững nhẹ trong 1 - 2 tuần, nhưng chiều dài (chiều cao) và vòng đầu vẫn theo sát biểu đồ tăng trưởng chuẩn của WHO
- Con vẫn vui vẻ, lanh lợi, đạt các mốc phát triển (lật, ngẩng đầu...) đúng theo tháng tuổi của mình.
- Đi tiểu 6 - 8 lần/ngày, nước tiểu có màu trong hoặc vàng nhạt.
- Ăn đủ bữa, không có dấu hiệu biếng ăn hay chán ăn.
Nguyên nhân
Lúc này, việc chững cân có thể xảy ra khi con đang bước vào giai đoạn vận động nhiều, cần tiêu hao nhiều năng lượng. Tình trạng này có thể làm trẻ sơ sinh bị hao hụt dinh dưỡng nhẹ nên không có đủ năng lượng để tăng cân.
Giải pháp cho mẹ
Nếu bé ưa vận động, mẹ nên tăng số bữa ăn trong ngày của bé (8 - 10 cữ sữa) để bù đắp năng lượng cho con. Ngoài ra, mẹ hãy tiếp tục duy trì lịch sinh hoạt như bình thường, đồng thời theo sát biểu đồ tăng trưởng của WHO để đảm bảo bé có chỉ số khỏe mạnh.
.webp)
Tăng số cữ bú để đảm bảo trẻ sơ sinh không bị đói và phát triển cân nặng đều đặn.
1.2. Mức 2: Cần theo dõi sát sao và điều chỉnh tại nhà
Dấu hiệu nhận biết
- Trẻ sơ sinh không tăng cân liên tục trong vòng 4 - 6 tuần.
- Chiều dài và vòng đầu hơi chững nhẹ so với biểu đồ tăng trưởng.
- Số lần đi tiểu giảm nhẹ (dưới 6 lần/ngày).
- Con hay quấy khóc khi bú, bú ngắt quãng, không thích bú hoặc ngủ quên khi đang bú.
Nguyên nhân phổ biến
- Lịch bú quá thưa thớt, hoặc mẹ bị ít sữa.
- Sữa công thức có vị không hợp, thành phần khó tiêu hoặc gây kích ứng cho bé.
- Hệ tiêu hóa của bé còn nhạy cảm, dễ bị đầy hơi, chướng bụng nên sinh ra tâm lý khó chịu khi ăn uống.
- Bú mẹ chưa đúng cách, khiến bé chỉ bú được sữa đầu (nhiều nước, ít chất béo), mà bỏ qua sữa cuối (nhiều dưỡng chất và calo).

Sữa công thức không phù hợp cũng có thể cản trở quá trình tăng cân của trẻ sơ sinh.
Giải pháp khắc phục tại nhà
Nếu trẻ sơ sinh không tăng cân ở mức 2, mẹ nên theo dõi sát sao các biểu hiện của bé, đồng thời điều chỉnh thói quen sinh hoạt để hỗ trợ con kịp thời:
- Điều chỉnh tư thế bú: Mẹ cần đảm bảo miệng bé há to và ngậm được nhiều bầu ngực nhất có thể. Khi bú, mẹ sẽ nghe thấy âm thanh đều đặn của nhịp điệu hút - nuốt - nghỉ, cho thấy bé bú đều.
- Vắt bớt sữa đầu: Nếu sữa quá nhiều, giúp con bú được lớp sữa cuối giàu dinh dưỡng.
- Tăng số cữ bú trong ngày: Tăng tần suất cho bé bú (ban ngày cách 2 - 3 tiếng/lần, ban đêm cách 3 - 4 tiếng/lần).
- Thay đổi sữa công thức: Ưu tiên loại sữa mát dễ tiêu hóa, có vị thanh nhạt tương tự như sữa mẹ để con dễ làm quen hơn khi đổi sữa. Để “chắc ăn” hơn, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi đổi sang sữa mới cho bé nhé.
Đối với trẻ sơ sinh, chỉ một thành phần đạm sữa cứng cũng sẽ gây ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa làm con bị khó tiêu và sinh ra tâm lý biếng ăn. Hiểu được điều này, sữa Alphagen cho trẻ sơ sinh tập trung cải thiện chức năng tiêu hóa của bé thông qua công thức dinh dưỡng cân đối, hỗ trợ bé tăng cân hiệu quả.
Bằng việc kết hợp probiotics Bifidobacterium cùng prebiotics GOS & FOS, sữa Alphagen mang đến công thức Synbiotic độc đáo nhằm giữ cân bằng cho hệ vi sinh đường ruột. Không dừng lại ở đó, sữa Alphagen còn tiếp tục tinh chỉnh lượng đạm sao cho phù hợp với khả năng hấp thu của trẻ sơ sinh. Hàm lượng nhiều đạm Whey được khử khoáng giúp đạm sữa trở nên mềm mại hơn. Từ đó, các dưỡng chất trong sữa có thể đi vào cơ thể bé một cách nhẹ nhàng, tạo tiền đề thúc đẩy con tăng cân bền vững.
.webp)
Alphagen cung cấp công thức dinh dưỡng cân đối, hỗ trợ trẻ sơ sinh hấp thu khỏe, phòng ngừa tình trạng không tăng cân.
Kế thừa nền tảng tiêu hóa khỏe mạnh, Alphagen cung cấp bộ dinh dưỡng đa dạng bao gồm: Canxi và vitamin D3&K (xây dựng xương khớp khỏe mạnh, phát triển chiều cao), sắt và kẽm (củng cố khả năng đề kháng) và DHA - ARA (cải thiện trí não và thị lực). Trên cơ sở này, sữa hỗ trợ bé xây dựng nền tảng dinh dưỡng vững vàng để hướng đến sự phát triển toàn diện.
1.3. Mức 3: Mức độ “báo động”, cần đưa bé đi gặp bác sĩ
Dấu hiệu nhận biết:
- Vòng đầu không phát triển, chiều cao không tăng.
- Trẻ lờ đờ, ngủ li bì, khó đánh thức hoặc quấy khóc mãi không dứt.
- Trẻ sơ sinh sụt cân, không tăng cân liên tục trong 2 tháng hoặc hơn.
- Tiểu ít hơn 3 lần/ngày.
- Tiêu chảy kéo dài hoặc thậm chí đi ngoài ra máu.
- Môi khô, thóp trũng, khóc nhưng không ra nước mắt.
- Da xanh xao, nhăn nheo, cơ bắp mềm nhũn, tay chân có vẻ yếu.
- Bé bị mất, suy giảm các kỹ năng vận động đã đạt được trước đó.
- Nôn trớ liên tục (đặc biệt là nôn vọt, nôn ra dịch xanh hoặc vàng).
Nguyên nhân y khoa tiềm ẩn
Trên đây là những biểu hiện của việc sụt cân, mất nước hoặc rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng. Đây còn có thể là các triệu chứng đầu tiên của các bệnh lý như: nhiễm ký sinh trùng, nhiễm trùng đường tiểu, trào ngược dạ dày thực quản, bất dung nạp lactose, hoặc các vấn đề về kém hấp thu…
.webp)
Sụt cân, mất nước hoặc rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng đều có thể làm con chững cân.
Giải pháp cho mẹ
Nếu trẻ sơ sinh không tăng cân trong hơn 1 tháng, mẹ hãy đưa con đi khám bác sĩ nhi khoa ngay lập tức để được chẩn đoán chính xác. Tuyệt đối không nên tự tìm kiếm giải pháp tại nhà vì có thể làm tình trạng của con trở nên trầm trọng hơn.
2. Cách chăm sóc cân nặng dành cho các bé sinh non
2.1. Đặc điểm cân nặng của các bé sinh non
Sinh non có nghĩa là em bé được sinh ra quá sớm (trước tuần thứ 37 của thai kỳ), được chia thành 4 kiểu thường gặp:
- Sinh non muộn: sinh ra khi thai kỳ được 34 - 36 tuần (khoảng 8 tháng).
- Trẻ sinh non vừa phải: sinh khi thai được 32 - 33 tuần (khoảng 7 - 8 tháng).
- Sinh rất non: sinh khi tuổi thai từ 28 - 31 tuần (khoảng 6 - 7 tháng).
- Sinh cực non: sinh ra trước tuần thứ 28 của thai kỳ.
Về tốc độ tăng cân, mục tiêu tham khảo cho trẻ sinh non là khoảng 15 gram trên mỗi kilogram cân nặng mỗi ngày (15g/kg/ngày), tương đương tốc độ phát triển của thai nhi trong 3 tháng cuối thai kì. Khi quy ra số gram tuyệt đối mỗi ngày, mức này thay đổi theo cân nặng và tuổi thai của bé: bé càng nhỏ thì số gram tuyệt đối càng thấp (có thể chỉ vài gram/ngày ở bé rất nhỏ), bé lớn hơn (khoảng 33 tuần trở lên) có thể tăng 20 – 30 gram/ngày. Vì vậy, việc theo dõi và đặt mục tiêu tăng cân cho trẻ sinh non cần do bác sĩ sơ sinh thực hiện, không áp một con số cố định cho mọi bé.
.webp)
Trẻ sinh non phải tăng không ít hơn 15 gram cân nặng mỗi ngày.
2.2. Mẹ nên làm gì để hỗ trợ bé sinh non tăng cân khỏe mạnh?
Nhìn chung, cách chăm sóc bé sinh non cũng khá giống với các bé đủ tháng. Để trẻ sơ sinh phòng ngừa tình trạng không tăng cân, mẹ cần đảm bảo bé được nạp đủ và đa dạng dưỡng chất trong mỗi bữa ăn, mỗi ngày uống đủ khoảng 8 - 10 cữ sữa.
Trong đó, mẹ nên đặc biệt chú ý một số điểm sau:
- Ưu tiên sữa mẹ: Đây là nguồn dinh dưỡng hoàn hảo nhất với bé. Nếu mẹ không đủ sữa thì nên tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung thêm sữa công thức dành riêng cho trẻ sinh non.
- Bổ sung vi chất: Bé sinh non rất dễ bị thiếu máu, còi xương. Nếu có chỉ định của bác sĩ, mẹ nên bổ sung đúng liều lượng các loại vitamin (A, K1, D3) và sắt cho bé.
- Tiếp xúc da kề da: Ôm ấp bé trực tiếp trên ngực trần hỗ trợ con được ổn định nhịp tim và thân nhiệt, giảm căng thẳng, cho phép hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả để con tăng cân khỏe mạnh.
- Giữ ấm và massage: Trẻ sinh non thường bị mất nhiệt rất nhanh. Vì thế, mẹ nên massage nhẹ nhàng toàn thân cho bé mỗi ngày để kích thích tuần hoàn máu và hệ tiêu hóa, cải thiện khả năng hấp thu của con.
Trong suốt quá trình chăm sóc bé sinh non, mẹ nên kết hợp việc theo dõi biểu đồ của WHO một cách thường xuyên để đảm bảo con phát triển đều đặn. Đồng thời, mẹ nên theo dõi sát các biểu hiện thực tế của bé để có biện pháp chăm sóc kịp thời nhất.
.webp)
Tiếp xúc da kề da giúp trẻ sơ sinh giảm thiểu căng thẳng, ngăn ngừa tình trạng không tăng cân.
Tình trạng trẻ sơ sinh không tăng cân không phải lúc nào cũng là một “báo động đỏ”, vì đôi khi chỉ là chững cân sinh lý bình thường. Trong đó, sữa Alphagen góp phần hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả, nạp đủ dưỡng chất để đồng hành cùng bé trong suốt quá trình tăng cân bền vững.
Hiện nay, sữa đang có sẵn tại mọi cửa hàng Con Cưng để ba mẹ dễ dàng ghé qua và trải nghiệm trực tiếp. Hoặc mẹ chỉ cần thảnh thơi mở ngay App Con Cưng (iOS / Android) là đã có thể săn deal cực hời và đợi được giao sữa siêu tốc chỉ trong 1-2H!