Nên sinh thường hay sinh mổ? Ưu, nhược điểm cho mẹ và bé

Tác giả: Bùi Minh Quân

Thứ Ba, ngày 25/11/2025 00:00

Sinh con là hành trình thiêng liêng của mỗi mẹ bầu. Tuy nhiên, nên sinh thường hay sinh mổ luôn là băn khoăn lớn của các mẹ, bởi mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ sự khác biệt của hai phương pháp sinh này, từ đó mẹ có thể chuẩn bị tốt hơn cho ngày đón bé yêu chào đời.

Nên sinh thường hay sinh mổ?

Nhiều mẹ bầu thắc mắc không biết nên sinh thường hay sinh mổ.

1. Tìm hiểu về phương pháp sinh thường và sinh mổ

Để mẹ hiểu rõ nên sinh thường hay sinh mổ, dưới đây là bảng so sánh chi tiết giữa hai phương pháp sinh con về quá trình chuyển dạ, cách sinh, thời gian hồi phục và mức độ đau:

	Sinh thường	Sinh mổ
Định nghĩa	Là phương pháp sinh con tự nhiên qua ngả âm đạo.	Là phương pháp sinh con bằng phẫu thuật xâm lấn để đưa em bé ra khỏi bụng mẹ.
Quá trình chuyển dạ	Cổ tử cung mở dần, giãn ra và ngắn từ từ; cơn gò tử cung mạnh hơn.	Nhiều trường hợp sinh mổ chủ động không chờ chuyển dạ. Có trường hợp không chuyển dạ được phải sinh mổ.
Cách giảm đau	Dùng thuốc giảm đau như gây tê ngoài màng cứng trong quá trình chuyển dạ.	Gây tê tủy sống Hoặc tiếp tục gây tê ngoài màng cứng nếu chuyển từ sinh ngả âm đạo sang sinh mổ.
Cách sinh con	Mẹ rặn để bé chào đời, đôi khi cần có sự hỗ trợ bằng dụng cụ giúp sinh như kẹp sản khoa, giác hút.	Mẹ thường tỉnh táo. Bác sĩ rạch một đường khoảng 10cm ở vùng bụng dưới, xuyên qua khoảng 7 lớp mô khác nhau, sau đó đưa em bé và nhau thai ra ngoài.
Thời gian chuyển dạ	12-14 giờ.	45 - 60 phút.
Thời gian hồi phục	2-6 tuần để hồi phục hoàn toàn. Thời gian nằm viện ngắn hơn.	6-8 tuần để hồi phục hoàn toàn. Có thể phải nằm viện lâu hơn.
Mức độ đau	Trước và khi sinh: Rất đau Sau sinh: Ít đau hơn sinh mổ.	Trước và khi sinh: Rất ít hoặc không đau. Sau sinh: Đau hơn sinh thường.

2. Ưu, nhược điểm của sinh thường và sinh mổ đối với mẹ và bé

Ưu, nhược điểm của sinh thường và sinh mổ đối với mẹ và bé.

Mỗi phương pháp sinh thường và sinh mổ đều có ưu và nhược điểm riêng đối với mẹ và bé.

2.1. Đối với mẹ

Đối với mẹ bầu, mỗi phương pháp sinh đều có những ưu điểm và hạn chế riêng. Bảng dưới đây sẽ giúp mẹ dễ dàng so sánh ưu, nhược điểm của sinh thường và sinh mổ:

	Sinh thường	Sinh mổ
Ưu điểm	Thời gian mẹ hồi phục nhanh hơn, khoảng 2-6 tuần. Thời gian mẹ nằm viện ngắn hơn, khoảng 1-2 ngày. Nguy cơ mẹ nhiễm trùng khi sinh và sau sinh thấp. Mẹ được tiếp xúc sớm với bé, giúp ổn định thân nhiệt, nhịp thở, nhịp tim của bé, tăng khả năng bú sữa mẹ thành công. Mẹ có thể cho bé bú mẹ sớm, giúp tăng tiết sữa sớm. Mẹ có thể mang thai lần sau sớm hơn. Mẹ mất máu ít hơn: thường khoảng 50 - 200ml.	Mẹ hạn chế nguy cơ và rủi ro cho cả mẹ và bé khi mẹ gặp các vấn đề sức khỏe thai sản như tiền sản giật, thai có bệnh lý... Mẹ không phải trải qua cơn đau chuyển dạ nếu sinh mổ chủ động. Trong các trường hợp sinh khó hoặc mổ cấp cứu, phương pháp này giúp đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.
Nhược điểm	Quá trình chuyển dạ có thể kéo dài. Gây đau đớn cho mẹ khi sinh, dù có thể giảm đau bằng biện pháp y tế. Tăng nguy cơ mẹ bị rách tầng sinh môn. Gây đau vùng đáy chậu, rối loạn chức năng sàn chậu cho mẹ. Mẹ có thể bị són tiểu, tiểu không tự chủ ngắn hạn hoặc mãn tính. Tăng nguy cơ hoặc làm nặng thêm thêm tình trạng trĩ của mẹ. Ảnh hưởng tâm lý sau sinh của mẹ.	Thời gian mẹ hồi phục lâu hơn, khoảng 6-8 tuần. Thời gian mẹ nằm viện lâu hơn, khoảng 4-5 ngày. Mẹ mất máu nhiều hơn, khoảng 150 - 300ml. Mẹ có nguy cơ nhiễm trùng khi sinh và sau sinh cao hơn (theo BV Từ Dũ). Mẹ bị đau vết mổ kéo dài. Sữa mẹ về chậm hơn. Tăng nguy cơ mẹ bị thuyên tắc tĩnh mạch. Tăng biến chứng khi mẹ mang thai lần sau: nhau tiền đạo, nhau cài răng lược, vỡ tử cung… (theo BV Từ Dũ).

2.2. Đối với bé

Không chỉ ảnh hưởng đến mẹ, phương pháp sinh cũng tác động trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của bé. Bảng dưới đây sẽ giúp mẹ thấy rõ những lợi ích và hạn chế của sinh thường và sinh mổ đối với con:

	Sinh thường	Sinh mổ
Ưu điểm	Bé ít gặp vấn đề về hô hấp hơn do phổi được ép bớt dịch khi đi qua ngả âm đạo. Bé được da kề da sớm hơn. Bé được bú mẹ sớm hơn. Hệ miễn dịch của con khỏe mạnh hơn vì bé nhận được một lượng lợi khuẩn khi sinh qua ngả âm đạo của mẹ, theo trang sức khỏe Health Cleveland Clinic. Hệ tiêu hóa của trẻ tốt hơn vì nhận được hệ vi sinh từ mẹ qua ngả âm đạo, theo trang sức khỏe Health Cleveland Clinic.	Trong một số tình huống như thai to, ngôi bất thường, quá tuần dự sinh, sinh mổ có thể làm giảm nguy cơ thương tổn cho bé, nhưng không loại trừ hoàn toàn mọi rủi ro. Dễ dàng và kịp thời khắc phục các sự cố xảy ra bất ngờ trong quá trình sinh, nhất là khi thai nhi đang trong tình trạng nguy hiểm.
Nhược điểm	Bé có thể bị chấn thương trong trường hợp sinh khó, như con to kẹt vai hoặc phải dùng dụng cụ hỗ trợ khi sinh.	Bé dễ gặp vấn đề hô hấp do phổi không được ép bớt dịch, theo trang sức khỏe Health Cleveland Clinic. Khả năng miễn dịch của con yếu hơn vì không được tiếp xúc với lợi khuẩn ở ngả âm đạo của mẹ, theo trang sức khỏe Health Cleveland Clinic. Bé bú mẹ muộn hơn, vì sinh mổ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến việc cho con bú sau sinh, theo Thư viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ.

Có thể thấy, trẻ sinh mổ thường gặp bất lợi hơn về hô hấp, miễn dịch, tiêu hóa. Con cũng bú mẹ muộn hơn do sữa mẹ thường về chậm. Vì thế, mẹ sinh mổ nên chuẩn bị sẵn sữa công thức phù hợp cho trẻ sinh mổ để hỗ trợ sức khỏe của con ngay từ đầu.

Một trong những dòng sữa phù hợp cho cả trẻ sinh mổ được nhiều mẹ tin dùng là Enfagrow A+ NeuroPro C-Sec với hệ dưỡng chất C-biome gồm:

- MFGM là lớp màng sinh học bao quanh giọt chất béo trong sữa mẹ. Lớp màng này chứa các phân tử sinh học như glycoprotein và glycolipid, được chứng minh là có tác dụng điều hòa miễn dịch đường ruột, hỗ trợ giảm phản ứng viêm và tăng cường bảo vệ niêm mạc ruột. Không những thế, MFGM còn cung cấp sphingomyelin và ganglioside - hai hợp chất tham gia vào quá trình hình thành cấu trúc thần kinh, hỗ trợ phát triển nhận thức cho trẻ sinh mổ.

- 2’-FL HMO, một loại oligosaccharide phổ biến trong sữa mẹ, có vai trò nuôi dưỡng lợi khuẩn và hạn chế sự bám dính của vi khuẩn gây bệnh lên tế bào. Nhờ đó, bé có thể giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp và tiêu hóa trong những tháng đầu đời.

- DHA và ARA là hai axit béo tham gia vào quá trình phát triển trí não và hoàn thiện chức năng thị giác ở trẻ nhỏ. Khi được bổ sung với tỷ lệ hợp lý, hai axit béo này có thể hỗ trợ bé xử lý thông tin nhanh hơn, ghi nhớ tốt hơn và phản ứng linh hoạt hơn với môi trường xung quanh. Đây là những nền tảng cần thiết cho quá trình học hỏi trong những năm đầu đời của bé.

- Hệ chất xơ Inulin gồm các prebiotic như GOS và PDX, giúp tăng hàm lượng lợi khuẩn Bifidobacterium và Lactobacillus trong đường ruột của trẻ sinh mổ. Nhờ đó, bé có thể tiêu hóa tốt hơn, góp phần giảm nguy cơ táo bón và hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn.

Giá bán tham khảo: 695.000đ - 729.000đ/lon 800g (T11.2025), tùy độ tuổi của bé.

Việc chuẩn bị một hộp sữa công thức Enfagrow A+ NeuroPro C-Sec trong giỏ đồ đi sinh mổ không chỉ giúp bé được chăm sóc tốt hơn trong thời gian đầu đời, mà còn là cách ba mẹ chủ động hỗ trợ bé trong giai đoạn hệ miễn dịch và tiêu hóa còn non nớt.

Sữa Enfagrow A+ NeuroPro C-Sec.

Sữa Enfagrow A+ NeuroPro C-Sec phù hợp cho cả trẻ sinh mổ.

3. Giải đáp: Mẹ nên sinh thường hay sinh mổ?

Thực tế, không có phương pháp sinh nào là “tốt nhất” cho tất cả mọi mẹ bầu. Việc lựa chọn sinh thường hay sinh mổ cần dựa trên tình trạng sức khỏe của mẹ và bé, đồng thời có sự tư vấn từ bác sĩ Sản khoa. Cụ thể:

Sinh thường thường được khuyến khích khi cả mẹ và bé đều khỏe mạnh, không có chống chỉ định y khoa. Đây là cách sinh tự nhiên, giúp mẹ hồi phục nhanh hơn và bé được hưởng nhiều lợi ích từ việc tiếp xúc sớm với mẹ.
Sinh mổ sẽ được bác sĩ chỉ định khi có vấn đề y khoa tiềm ẩn nguy cơ cho mẹ hoặc bé. Ngoài ra, một số mẹ lựa chọn sinh mổ chủ động vì lo ngại đau hoặc muốn giữ dáng, nhưng vẫn cần có sự đánh giá và chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Điều quan trọng nhất là mẹ bầu nên trao đổi kỹ với bác sĩ để được tư vấn phương pháp phù hợp, vừa đảm bảo sức khỏe cho mẹ, vừa an toàn cho bé yêu.

Hy vọng bài viết đã giúp mẹ hiểu rõ nên sinh thường hay sinh mổ. Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng. Lựa chọn phù hợp nhất cần dựa trên tình trạng sức khỏe của mẹ, bé cùng sự tư vấn từ bác sĩ Sản khoa. Điều quan trọng là mẹ chuẩn bị tâm lý, kiến thức và kế hoạch chăm sóc sau sinh để hành trình đón bé yêu được an toàn và trọn vẹn.